{"id":3515,"date":"2017-07-02T21:37:31","date_gmt":"2017-07-02T20:37:31","guid":{"rendered":"http:\/\/dziennikgorski.type.pl\/?p=3515"},"modified":"2019-05-16T19:47:49","modified_gmt":"2019-05-16T18:47:49","slug":"ladonhora-999-m-n-p-m-2017-05-01","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/?p=3515","title":{"rendered":"\u013dadonhora, 999 m n.p.m. \u2013 2017.05.01"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Wielokrotnie przemykali\u015bmy tranzytem przez krain\u0119 zwan\u0105 Kysuce. Od d\u0142u\u017cszego czasu korci\u0142 nas pomys\u0142, \u017ceby na w\u0142asne oczy przekona\u0107 si\u0119, jaka w\u0142a\u015bciwie jest oddalona od innych, s\u0142ynniejszych szczyt\u00f3w, owiana tajemnic\u0105 \u013dadonhora. Tak oto w przypadaj\u0105ce w poniedzia\u0142ek \u015awi\u0119to Pracy przeszli\u015bmy od marze\u0144 do czynu alpinistycznego; znale\u017ali\u015bmy w sobie do\u015b\u0107 odwagi, by tam si\u0119 wyprawi\u0107 \u2013 na sam Dach G\u00f3r Kysuckich (Kysuck\u00fdch vrchov). *<\/p>\n

Poranny samochoding mia\u0142 swoj\u0105 met\u0119 w wiosce Doln\u00fd Vadi\u010dov, gdzie odbili\u015bmy w lewo, w g\u00f3r\u0119 orograficznie prawego dop\u0142ywu Vadi\u010dovsk\u00e9ho potoka. Ju\u017c po chwili musieli\u015bmy si\u0119 jednak zatrzyma\u0107 i opu\u015bci\u0107 auto, zaskoczeni tym, co ujrzeli\u015bmy:
\nZ lewej, zachodniej strony ci\u0105gn\u0105 si\u0119 Steny, czyli d\u0142ugi, wyr\u00f3wnany pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci masyw, zako\u0144czony Hol\u00fdm vrchom. Dalej grzbiet cofa si\u0119 nieco w g\u0142\u0105b doliny, lekko wzdyma bezimiennym wybrzuszeniem, przed kt\u00f3rym, ju\u017c po prawej stronie tego dzikiego g\u00f3rskiego sanktuarium (toutes proportions gard\u00e9es<\/em>), \u015bmia\u0142o wyrastaj\u0105 ku niebu niemal pionowe \u015bciany… „kysuckiej Annapurny” \u2013 \u013dadonhory. I my chcieli\u015bmy si\u0119 tam wdrapa\u0107? Nie do wiary.
\nZbocza obleka\u0142 jedwab delikatnej buczyny, dopiero wykszta\u0142caj\u0105cej pierwsze wiosenne listki; efekt estetyczny ca\u0142o\u015bci by\u0142 piorunuj\u0105cy.
\nZaparkowawszy pojazd kawa\u0142ek dalej, ruszyli\u015bmy poln\u0105 dro\u017cyn\u0105, skrajem zielonych \u0142\u0105k.
\nKilka minut zaj\u0119\u0142a przek\u0105ska przy rozstajach opisanych jako „Chata pod L’adonhorou” (absolutnie \u017cadnej chaty tam nie stwierdzili\u015bmy). Nasz dalszy szlak odga\u0142\u0119zia\u0142 si\u0119 w lewo, by\u0142 koloru \u017c\u00f3\u0142tego, wkracza\u0142 (jak informowa\u0142a tabliczka) w le\u015bny rezerwat przyrody „L’adonhora” i dos\u0142ownie od pierwszych metr\u00f3w „stawa\u0142 d\u0119ba”, zwiastuj\u0105c niebywale mozolne podej\u015bcie. Na szcz\u0119\u015bcie wiod\u0142o ono w\u015br\u00f3d pulsuj\u0105cej \u015bwietlist\u0105 \u015bwie\u017co\u015bci\u0105 zieleni. Liczne, drobne bia\u0142e kamienie drzema\u0142y artystycznie rozsypane w\u015br\u00f3d zesz\u0142orocznego listowia; na ziemi zalega\u0142y zerwane konary.
\nEnergicznie pi\u0119li\u015bmy si\u0119 stromaw\u0105, barwn\u0105 dolink\u0105, trawersuj\u0105c wte i wewte stru\u017ck\u0119 wody. Zza koron buk\u00f3w atramentowe niebo s\u0142a\u0142o nam ciep\u0142e wiosenne u\u015bmiechy.
\nNie up\u0142yn\u0119\u0142o wiele czasu i odpoczywali\u015bmy na Sedle pod L’adonhorou, 835 m n.p.m. \u2013 oddzielaj\u0105cym Hol\u00fd vrch (912 m n.p.m., na zachodzie), od bezimiennej kulminacji (883 m n.p.m., na wschodzie). Po poci\u0105gni\u0119ciu paru \u0142yk\u00f3w tymbarku udali\u015bmy si\u0119 niebieskim szlakiem na wsch\u00f3d. Liczne po\u0142amane drzewa zagradza\u0142y drog\u0119, m\u00f3wi\u0105c co\u015b o frekwencji turystycznej w tym pa\u015bmie g\u00f3rskim. Dalekich i rozleg\u0142ych panoram brakowa\u0142o (\u0142owili\u015bmy wybi\u00f3rcze „migawki” obramowane ga\u0142\u0119ziami), lecz w\u0105ski, emanuj\u0105cy specyficznym wdzi\u0119kiem grzbiet wi\u0142 si\u0119 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry chyba korelowa\u0142 z amplitud\u0105 naszych dusz, bo sz\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem fajnie. W zag\u0142\u0119bieniach po p\u00f3\u0142nocnej stronie czai\u0142y si\u0119 ostatnie \u015bnie\u017cne \u0142atki. \u015acie\u017ck\u0119 zdobi\u0142y \u015bliczne kwiaty.
\nW ko\u0144cu nast\u0105pi\u0142 ten wa\u017cny moment: stan\u0119li\u015bmy na wierzcho\u0142ku L’adonhory. Wznosi si\u0119 on na magiczn\u0105 wysoko\u015b\u0107 999 m n.p.m., wi\u0119c g\u0142owy naszej tr\u00f3jki (wliczaj\u0105c Miko\u0142aja) znajdowa\u0142y si\u0119 powy\u017cej 1000 m n.p.m. Nie zawiedli\u015bmy si\u0119, cho\u0107 nale\u017cy uprzedzi\u0107, \u017ce to atrakcja dla koneser\u00f3w. Sam szczyt ma niemal form\u0119 (zalesionej) skalnej brzytwy. L’adonhora nale\u017cy do Pieni\u0144skiego Pasa Ska\u0142kowego, czego \u015bwiadectwem s\u0105 w\u0142a\u015bnie tutejsze kredowe i jurajskie ska\u0142y. Podobnie jak droga doj\u015bciowa, osi\u0105gni\u0119te miejsce nie rozpieszcza\u0142o nadmiarem widok\u00f3w (wyj\u0105tek stanowi\u0142o roz\u0142o\u017cone po drugiej stronie Wagu cielsko Ve\u013ekej L\u00faky), ale \u2013 paradoksalnie \u2013 tym silniej odczuwali\u015bmy, \u017ce mamy L’adonhor\u0119 tylko dla siebie. Zreszt\u0105 przez ca\u0142y dzie\u0144 na szlaku nie spotkali\u015bmy ani jednej osoby.
\nZej\u015bcie najpierw pokrywa\u0142o si\u0119 z grzbietem opadaj\u0105cym na wsch\u00f3d; zrobili\u015bmy przerw\u0119 na drobny bouldering<\/em> w (niebezpiecznie kruchych!) wychodniach. Spomi\u0119dzy drzew zacz\u0119\u0142a wyziera\u0107 krywa\u0144ska Ma\u0142a Fatra. Drugi odcinek drogi na d\u00f3\u0142 prowadzi\u0142 szerokim, cienistym „\u017clebem”, w scenerii wyschni\u0119tego koryta sezonowego potoku.
\n\u0141adny pejza\u017c ods\u0142oni\u0142 si\u0119 ni\u017cej, u wylotu \u017clebu, przy rozstajach „Nad Kuba\u0161\u010dikovcami”. Bezpo\u015brednio pod sob\u0105 mieli\u015bmy zabudowania Horn\u00e9ho Vadi\u010dova; plan za masywem Magury (920 m n.p.m., rozlokowanej mi\u0119dzy bli\u017csz\u0105 dolin\u0105 Vadi\u010dovsk\u00e9ho potoka i dalsz\u0105 Varinki) wystawa\u0142 dostojny, ci\u0105gle o\u015bnie\u017cony Ve\u013ek\u00fd Kriv\u00e1\u0148 (na prawo) i nieco osamotniony Ve\u013ek\u00fd Rozsutec (na lewo).
\nPozosta\u0142o nam obej\u015bcie podn\u00f3\u017cy Kr\u00f3lowej Kysuc w celu uko\u0144czenia pieszej p\u0119tli \u2013 z jeszcze bardziej fenomenalnym, specjalnie oznakowanym punktem widokowym („Vyhliadka pod \u013dadonhorou”). To by\u0142a jedna z tych chwil, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek zastyga oniemia\u0142y. Podczas gdy s\u0142o\u0144ce z wolna zni\u017ca\u0142o si\u0119 nad horyzont, nasz wzrok ze\u015blizgiwa\u0142 si\u0119 z Ma\u0142ej Fatry i b\u0142\u0105dzi\u0142 po niedbale, nieprzesadnie pofa\u0142dowanym przestworze G\u00f3r Kysuckich. Kto wie, chyba najpi\u0119kniejsze by\u0142y te najbli\u017csze, najbardziej rozp\u0142aszczone wypuk\u0142o\u015bci, w cz\u0119\u015bci pokryte \u0142\u0105kami, w cz\u0119\u015bci\u00a0\u2013 skupiskami drzew, oszcz\u0119dnie przetykane mozaik\u0105 zabudowa\u0144. Na po\u0142udniowym zachodzie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 niewysoki, lecz charakterystyczny Stran\u00edk (769 m n.p.m., ju\u017c obok \u017diliny): wygl\u0105da\u0142 jak „g\u0142owa” olbrzymiego dmuchawca, od kt\u00f3rego wiatr odrywa lotki nasion \u2013 chmary miniaturowych glajciarzy.<\/p>\n

Na tym jednak nasz dzie\u0144 si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142; przysz\u0142a pora na sensacyjny deser. Zd\u0105\u017cyli\u015bmy jeszcze bowiem przemie\u015bci\u0107 si\u0119 a\u017c pod czesk\u0105 granic\u0119, konkretnie do niepozornej wioski Hlavice w pa\u015bmie Po\u0142om\u00f3w (Beskid \u015al\u0105sko-Morawski). Chcieli\u015bmy z bliska zapozna\u0107 si\u0119 z fascynuj\u0105cymi obiektami ukrytymi w rezerwacie przyrody nieo\u017cywionej „Kloko\u010dovsk\u00e9 sk\u00e1lie”. Obok Meksyku, Bo\u015bni, Kostaryki, Dagestanu, Wyspy Wielkanocnej czy Nowej Zelandii ten zak\u0105tek Kysuc nale\u017cy do elitarnego zestawu miejsc na mapie \u015bwiata, w kt\u00f3rych mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 kamenn\u00e9 gule<\/em>: tajemnicze kamienne kule. Ba, te kysuckie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wielko\u015bci\u0105, ich \u015brednica dochodzi do 2,6 m.
\nWed\u0142ug najbardziej prawdopodobnej z hipotez, takie oryginalne „megality” pozostawili tu kosmici. Inne teorie pr\u00f3buj\u0105 t\u0142umaczy\u0107 zjawisko „kulotw\u00f3rczo\u015bci” wskazuj\u0105c na proces okre\u015blany mianem wietrzenia kulistego (zachodz\u0105cego na przyk\u0142ad wskutek eksfoliacji ska\u0142). Ob\u0142e kszta\u0142ty mog\u0105 te\u017c by\u0107, zdaniem geolog\u00f3w, konkrecjami (wok\u00f3\u0142 drobnej cz\u0105stki narastaj\u0105 osady) albo mog\u0105 to by\u0107 zakl\u0119te w kamie\u0144 „b\u0105ble gazu”. Kolejne wyja\u015bnienie odwo\u0142uje si\u0119 do sedymentologii: kule mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 za spotykane niekiedy we fliszu karpackim struktury wirowe (tzw. wirowce), kt\u00f3re swe istnienie zawdzi\u0119czaj\u0105 pr\u0105dom wiruj\u0105cym w g\u0142\u0119binach niegdysiejszego praoceanu. Podobne t\u0142umaczenia wydaj\u0105 si\u0119 jednak do\u015b\u0107 w\u0105tpliwe \u2013 cho\u0107by ze wzgl\u0119du na zdumiewaj\u0105co regularny kszta\u0142t tych formacji z piaskowca bukowieckiego, przypominaj\u0105cego magurski (na \u015bwiecie odkryto r\u00f3wnie\u017c kule granitowe i zbudowane z materia\u0142u pochodzenia wulkanicznego, by\u0107 mo\u017ce zatem zagadka ma wi\u0119cej ni\u017c jedno rozwi\u0105zanie).
\nW popularyzatorskim, lecz nader interesuj\u0105cym tek\u015bcie<\/strong><\/a> (Echo Jordanowa<\/em>, pa\u017adziernik 2016) panowie Bednarz, Kargul i Le\u015bniakiewicz dokonuj\u0105 przegl\u0105du form kulistych odnotowanych w polskim pi\u015bmiennictwie geologicznym, jak r\u00f3wnie\u017c prezentuj\u0105 w\u0142asne znaleziska terenowe z tej dziedziny; wymieniaj\u0105 tak zaskakuj\u0105ce lokalizacje jak Jordan\u00f3w czy Targosz\u00f3w. Zwykle chodzi o obiekty znacz\u0105co mniejsze od ich s\u0142owackich odpowiednik\u00f3w, chocia\u017c, je\u015bli wierzy\u0107 Kronice Beskidzkiej<\/em>, w okolicach W\u0119gierskiej G\u00f3rki znajduje si\u0119 „negatyw” poka\u017anej, bo 5-metrowej „bili” (jej skalny, zewn\u0119trzny odcisk). Tr\u00f3jka autor\u00f3w sk\u0142ania si\u0119 ku teorii, \u017ce wyj\u0105tkowo spektakularne kule z Kysuc zosta\u0142y „ukszta\u0142towane na etapie diagenezy, czyli cementacji lu\u017anych osad\u00f3w piaszczystych”; zwracaj\u0105 oni uwag\u0119 na okoliczno\u015b\u0107, \u017ce najbardziej regularny kszta\u0142t cechuje kule dopiero co „od\u0142upane”, p\u00f3\u017aniej czynniki zewn\u0119trzne (atmosferyczne) regularno\u015b\u0107 t\u0119 zaburzaj\u0105. W artykule „Spherical and ellipsoidal cavities in European sandstones…”<\/strong><\/a> (Zeitschrift f\u00fcr Geomorphologie<\/em>, Vol. 59 <2015>, Suppl. 1), Adamovi\u010d, Mikul\u00e1\u0161 i Navr\u00e1til podejmuj\u0105 pr\u00f3b\u0119 bardziej szczeg\u00f3\u0142owej rekonstrukcji sposobu, w jaki tworzy\u0142y si\u0119 sferyczne „negatywy”. Pod ziemi\u0105 odbywa si\u0119 „przede wszystkim rozpuszczanie w\u0119glanowego spoiwa po wej\u015bciu w reakcj\u0119 ze sp\u0142ywaj\u0105cymi kwa\u015bnymi lub p\u00f3\u0142kwa\u015bnymi wodami opadowymi. […] Kszta\u0142t spojonego w\u0119glanami cia\u0142a […] w du\u017cej mierze wp\u0142ywa na kszta\u0142t powsta\u0142ej w ten spos\u00f3b niszy. […] Rozpuszczanie si\u0119 w\u0119glanowego spoiwa nie zawsze jednak poci\u0105ga za sob\u0105 zanik [si\u0142] kohezji dzia\u0142aj\u0105cych mi\u0119dzy ziarnami: piaskowiec mo\u017ce zachowa\u0107 trwa\u0142o\u015b\u0107 dzi\u0119ki innym typom spoiwa (krzemionkowemu lub \u017celazistemu) b\u0105d\u017a dzi\u0119ki \u015bcis\u0142emu przyleganiu do siebie ziaren” (tam\u017ce, s. 140, t\u0142um. w\u0142asne). Po ods\u0142oni\u0119ciu ska\u0142y nast\u0119puje drugi etap, zwi\u0105zany w\u0142a\u015bnie z procesami wietrzenia. W charakterze przyk\u0142adu wymienia si\u0119 m.in. ska\u0142y w pobli\u017cu Ci\u0119\u017ckowic.
\nNa terenie Kysuc istnieje kilka stanowisk geologicznych z kulami; stanowiska skupiaj\u0105 si\u0119 w szerokim na kilkaset metr\u00f3w pasie przy s\u0142owacko-czeskim pograniczu. Co ciekawe, pierwsze sygna\u0142y o obecno\u015bci kamiennych twor\u00f3w w Kysucach pochodz\u0105 dopiero z po\u0142owy lat 90-tych XX wieku. Nietypowe formacje mo\u017cna podziwia\u0107 m.in. w kamienio\u0142omie Mego\u0148ky, lecz my, jak wspomnieli\u015bmy wy\u017cej, wybrali\u015bmy ustronne i malownicze „Kloko\u010dovsk\u00e9 sk\u00e1lie”. Aby si\u0119 tam dosta\u0107, z niema\u0142ym po\u015bwi\u0119ceniem przemierzyli\u015bmy spory szmat dziurawej g\u00f3rskiej drogi (mo\u017ce nie by\u0142y to bezdro\u017ca, ale na pewno „\u0107wier\u0107dro\u017ca” albo przynajmniej „p\u00f3\u0142dro\u017ca”…).
\nDo rezerwatu wkraczali\u015bmy zupe\u0142nie sami, wst\u0119puj\u0105c z wieczornego zimna doliny w lewituj\u0105ce wy\u017cej masy nagrzanego za dnia powietrza, przy zapadaj\u0105cym ju\u017c zmroku. Wszystko to przydawa\u0142o improwizowanej eksploracji szczeg\u00f3lnego posmaku. W miar\u0119 jak posuwali\u015bmy si\u0119 przez las wzd\u0142u\u017c, jak si\u0119 pocz\u0105tkowo zdawa\u0142o, zupe\u0142nie niewybitnego grzbietu, po lewej r\u0119ce ros\u0142a fantazyjnie skomponowana gra\u0144. Mimo rozlewaj\u0105cej si\u0119 wok\u00f3\u0142 szaro\u015bci, uda\u0142o si\u0119 nam z Miko\u0142ajem przeczesa\u0107 sporo stromego, piaskowcowego terenu i… odnale\u017a\u0107 legendarne sferyczne osobliwo\u015bci. Tylko niekt\u00f3re, dlatego mamy dobry pow\u00f3d, by tam jeszcze powr\u00f3ci\u0107.
\nKieruj\u0105c ga\u0142k\u0119 oczn\u0105 w stron\u0119 nieprzeniknionej skalnej kuli, trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce mamy do czynienia z wiekowymi artefaktami. Ich anonimowi tw\u00f3rcy musieli dysponowa\u0107 niedost\u0119pn\u0105 dla nas, Ziemian, technologi\u0105. Ewentualnie, w drodze kompromisu, jeste\u015bmy w stanie zaakceptowa\u0107 tez\u0119, i\u017c s\u0105 to ocalone z otch\u0142ani dziej\u00f3w (cho\u0107 ma\u0142o owalne) jaja protoplezjozaur\u00f3w. Obie te wersje maj\u0105 w sobie z pewno\u015bci\u0105 najwi\u0119cej finezji.
\nKysuckie kule zaliczaj\u0105 si\u0119 do zjawisk, kt\u00f3re intryguj\u0105, konfrontuj\u0105c cz\u0142owieka z regularno\u015bci\u0105, symetri\u0105, sko\u0144czono\u015bci\u0105 formy napotykanymi znienacka w (pozornie chaotycznym) \u015bwiecie przyrody.<\/p>\n

Dok\u0142adnie w momencie, kiedy powr\u00f3cili\u015bmy do zaparkowanego na dnie doliny auta, mi\u0119kka ciemno\u015b\u0107 stopi\u0142a si\u0119 w jedno z krystalicznym ch\u0142odem Beskidu.<\/p>\n

Gar\u015b\u0107 zdj\u0119\u0107 z wyjazdu: LINK<\/strong><\/a><\/p>\n

Miko\u0142aj, Ines, Sebastian<\/p>\n

* Co prawda w literaturze s\u0142owackiej funkcjonuje pogl\u0105d, \u017ce najwy\u017cszym szczytem G\u00f3r Kysuckich (zwanych te\u017c Kysuckou vrchovinou) jest Pupov, 1096 m n.p.m., jednak g\u00f3ra ta wyrasta ju\u017c nad wsi\u0105 Terchov\u00e1, w zasadzie zyskuj\u0105c status „przybud\u00f3wki” Ma\u0142ej Fatry; formalnie nale\u017cy nawet do obszaru chronionego otaczaj\u0105cego Park Narodowy. Zreszt\u0105 szlakiem udost\u0119pniony jest tylko zachodni, ni\u017cszy wierzcho\u0142ek Pupova, 1045 m n.p.m. Powiedzmy wprost: je\u015bli ju\u017c kto\u015b fatyguje si\u0119 (zw\u0142aszcza z Polski) do Terchovej, ch\u0119tniej wypu\u015bci si\u0119 przecie\u017c na kt\u00f3ry\u015b z Rozsutc\u00f3w ni\u017c na… Pupov. Intuicja i zdrowy rozs\u0105dek podpowiadaj\u0105, \u017ce zar\u00f3wno ze wzgl\u0119d\u00f3w morfologicznych, jak i turystycznych (po\u0142o\u017cenie w centralnej cz\u0119\u015bci rejonu) na miano zwie\u0144czenia G\u00f3r Kysuckich zas\u0142uguje \u013dadonhora \u2013 i tego si\u0119 trzymamy \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[79,195,76,68],"class_list":["post-3515","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wyjscia-biezace","tag-beskid-slasko-morawski","tag-kysucke-vrchy","tag-paranormalne","tag-slowacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3515"}],"version-history":[{"count":48,"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4298,"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3515\/revisions\/4298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dziennikgorski.type.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}